fbpx
0942-293-893

Về miền tây: Tản mạn xuồng máy đuôi tôm

du lịch miền tây

Thời mà thương hiệu máy nổ Kohler lại được dân miền tây phát âm Cu-le

Ở miệt Lục tỉnh Nam kỳ, nhà ven sông rạch thường có tiếng máy nổ tành tạch đưa thương gợi nhớ. Nếu trong ngõ hẻm thị thành, hàng xóm chỉ nghe tiếng động cơ từ xa đã biết xe nhà nào đi làm về, thì nơi sông rạch cũng thoáng hơi máy nổ, cả xóm đã biết ghe xuồng nhà ai đi ngang.

Thuở hồng hoang thạnh trị, ở xứ sông nước bủa giăng chằng chịt này, nhà nào cũng phải có chiếc xuồng làm phương tiện, và cái máy nổ là đầu cơ nghiệp. Bơm nước, chở lúa, mua hàng, chợ búa, thảy đều trông cậy ở cái máy đó.

Những năm cuối thập niên 60 thế kỷ trước, khi ở miền Bắc xã hội chủ nghĩa, chủ tịch Hồ tranh thủ viện trợ của Nga-xô, Trung cộng, chỉ thấy nhận toàn súng đạn quân nhu cho lính chiến, còn người nông dân vẫn phải è cổ chổng khu dùng gàu tát nước lên đồng theo cách thủ công từ ông cố lũy. Thì ở miền Nam, cùng với viện trợ quân sự của đồng minh, lại có thêm máy nổ chạy xăng Kohler-4 của Đức (?) được nhập vào, và nhanh chóng trở thành phương tiện thiết thân của bà con.

Máy Kohler-4 thuở đó còn thô sơ lắm, nó có màu lam thẫm, nặng vừa một ôm, vừa ít hao xăng lại cơ động, dễ dịch chuyển xuống rạch lên đồng, tối đến bưng nguyên con đem vô nhà cất cũng dễ. Nó có bình xăng hình trụ nằm ngang ở phía trên để thuận tiện cho việc tiếp nhiên liệu, với bánh quay (hay bánh trớn) ở mặt trước, có rãnh để quấn dây vô giật cho máy khởi động.

Khi bơm ruộng tát đìa, người ta lắp thêm một máng ống lùa hình trụ nối vô, hàn thêm một ống kim loại có đường kính chừng 2, 3 tấc, dài bằng cây láp chân vịt, thọc láp vô ống, đầu ống chìm trong nước có làm gọng sắt để giữ đầu cây láp cố định ở tâm của ống máng. Sau cùng lắp chân vịt vô đầu láp, nhưng lắp ngược. Khi máy nổ, chân vịt đạp nước vô ống, đẩy nước lên cao tràn ra ngoài, tốc độ bơm nhanh cực kỳ. Nước được hút ngược từ phía sau phun ra trước gần phía đầu máy. Ðặt máy chắc chắn trên bờ mương ruộng hoặc ao đìa, thòng cái láp xuống nước rồi giựt cho máy chạy; chỉ cần buộc kỹ cho máy cố định chắc chắn, người nông dân có thể tìm nơi bóng mát nằm dỗ giấc thiu thiu, khỏe re như bò kéo xe. Đời người nông dân miền Tây vì cái Kohler-4 này mà chẳng bao giờ có cái vinh dự được lãnh tụ ghé thăm tát nước cùng!

Khi muốn đi đâu đó, người nông dân gắn vô láp cái chân vịt, qua hệ thống trục khuỷu, ống truyền động làm quay chân vịt, máy tống nước ra sau, đẩy ghe xuồng chạy tới, công dụng như cái đuôi tôm búng ngược, nên còn gọi là máy đuôi tôm (Longtail motor).

Du lịch miền tây

Máy đuôi tôm thành phương tiện mưu sinh của cả gia đình. Người ta thăm đồng, chở lúa, chà gạo, chở nông sản, viếng bà con… đều phải cậy vào nó. Buộc xuồng lên bờ, chú Năm cô Bảy thường ve vẩy cầm theo sợi dây giựt máy xỏ ngang cái tay cầm bóng lưỡng như một thói quen.

Có Kohler-4, xuồng máy đuôi tôm ngang dọc khắp sông nước Cửu Long, tiếng máy nổ tành tạch thành tiếng động thân quen mong chờ. Đêm nằm nghe máy nổ văng vẳng gần xa, giấc ngủ như được ru êm thanh bình tự tại.

Có Kohler-4, dầm chèo ít được dùng, nông dân Nam bộ vì đó làm ruộng đỡ vất vả rất nhiều. Cái động cơ 4 mã lực đó được chăm sóc nâng niu hơn cả con trâu ngoài Bắc. Những năm 60-75 thế kỷ 20, tiếng máy reo vui cấp tập đã át đi tiếng hò huê tình trên sông nước Bình Dương, thỉnh thoảng người ta cũng nao nao tủm tỉm nhớ thời chèo chống mỏi mê chòng ghẹo nhau:

– Nước Tân Ba chảy qua Vàm Cú,
Thấy bộ em chèo cặp vú muốn hun
– Anh muốn hun vậy mà cũng khó
Anh trở về bắt… chó anh hun

Hun chó có khi cũng hả cơn ghiền, cho đỡ bắt nhớ em có vồng ngực núng nẩy theo nhịp chèo, nhưng thiệt là khó có ai chịu vác cặp chèo ra buộc quai vô hai cái cọc cuối xuồng để dùng sức người rẽ nước như xưa nữa!

Vậy đó mà “giải phóng” vô, miền Tây tiếng là vựa lúa cả nước mà khoảng 1979-1980, nhiều nhà phải độn khoai lang nấu cơm cháo qua ngày. Máy Kohler thành phế thải vì xăng dầu khan hiếm. Bà con nhờ ơn cách mạng mà được quay về thuở cha ông khai thiên lập địa chèo chống mỏi mê; thay đoạn dây nổ máy, người ta lại phải vác cặp chèo sát nút khi lên bờ!

Rồi nổ ra phong trào vượt biên, chiếc máy nổ trở thành biểu tượng của khát vọng tìm đến tự do. Nếu mái chèo nhẫn nại của những đứa con sông rạch có thể lập kỳ tích đưa chiếc xuồng ba lá từ Phú Quốc mà cũng đến được Songkhla của Thái Lan, thì giai đoạn sau này, từ Kohler, người ta đã “chuyển hệ” qua xài các lọai máy BS Nhật: nào BS-9, BS-16; rồi các lọại máy F-4, F-5, tới F-10 chạy bằng dầu. Sau 1975, các máy F này là loại máy được trang bị thông dụng cho ghe, tàu, vỏ lãi vượt biên “bán chính thức”. Một chiếc vỏ lãi thon đuột, đặt máy BS-16 có thể lướt băng băng xé nước với vận tốc đạt 70km/giờ, các tàu tuần sông tuần biển của công an đường thủy gặp nó thì chỉ có hửi khói, không cách gì đuổi kịp…

Ở miền Tây, tiếng máy nổ trên sông vẫn ngày đêm miệt mài kiếp người lặn lội. Hơn nửa thế kỷ nay, trải thịnh suy chìm nổi long đong cùng vận nước, cái máy nổ vẫn luôn là người bạn, người cộng sự chăm chỉ trung thành không thể thiếu của người miền Tây.

(Theo Blog LeVinhHuy Link nguồn )

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button0924569698