fbpx
0942-293-893

Hộ chiếu miễn dịch có giúp việc đi lại trở nên an toàn?

Nền kinh tế toàn cầu bị ảnh hưởng nặng nề vì Covid-19, và virus này đặc biệt đã hủy hoại ngành du lịch.

Dù cuối cùng thì ngành lữ hành quốc tế cũng sẽ trở lại, nhờ vào việc chính phủ đưa tỷ lệ lây nhiễm xuống mức có thể kiểm soát được hoặc nhờ vào việc tìm ra vaccine, nhưng nhiều hãng hàng không, công ty du lịch và khách sạn vẫn phải tiếp tục chờ đợi.

Trong vài tháng qua, ý tưởng đưa ra hộ chiếu miễn dịch kỹ thuật số đã bắt đầu được nhắc đến như phao cứu sinh tiềm năng, có thể giúp kích cầu lại ngành du lịch nghỉ dưỡng quốc tế.

“Hộ chiếu miễn dịch là bằng chứng có thể trưng ra để chứng minh rằng mình đã miễn dịch với Covid-19,” Husayn Kassai, đồng sáng lập và là chủ tịch hội đồng quản trị công ty Onfido, một công ty công nghệ có trụ sở ở London chuyên về chứng chỉ nhận dạng gương mặt, cho biết.

“Nó được thiết kế giúp một người có thể chứng minh rằng họ đã được xét nghiệm, kết quả xét nghiệm của họ là như thế, mà họ không cần phải chia sẻ thêm các thông tin cá nhân khác.”

Hộ chiếu miễn dịch hiện thời đang được cân nhắc chủ yếu để giúp ích cho nhân viên y tế tuyến đầu, cho phép họ có thể tiếp tục làm việc an toàn và giảm rủi ro xảy ra bùng phát dịch trong bệnh viện.

Vào tháng Tư, Onfido được mời nộp hồ sơ chào hàng chứng chỉ sức khỏe kỹ thuật số cho Hội đồng Khoa học và Công nghệ của Quốc hội Anh.

Trong hồ sơ, Onfido giới thiệu hộ chiếu miễn dịch là “điều then chốt để chúng ta có thể thích nghi với tình trạng bình thường mới”.

Hộ chiếu miễn dịch sẽ cho phép người dùng tạo ra danh tính kỹ thuật số thông qua việc tải lên hồ sơ chính thức (như hộ chiếu hoặc bằng lái xe) cùng với hình ảnh chụp selfie bản thân từ điện thoại, có thể xác nhận nhờ công nghệ Trí tuệ Nhân tạo AI.

Danh tính sau đó sẽ được hợp nhất với chứng chỉ miễn dịch do cơ quan dịch vụ sức khỏe quốc gia phát hành.

Kết quả cuối cùng là một đoạn mã trên điện thoại có thể dùng để quét qua cửa đến văn phòng, tòa nhà công cộng hay thậm chí sân bay.

Onfido sẽ cung cấp công nghệ xác định danh tính người dùng, nhưng việc kiểm soát và đảm bảo an toàn cho dữ liệu sức khỏe và đưa hệ thống xét nghiệm miễn dịch vào hoạt động sẽ do chính phủ Anh đảm nhiệm.

Vấn đề sử dụng hộ chiếu miễn dịch ở Anh vẫn mới ở giai đoạn đầu, và chính phủ Anh vẫn đang xem xét các hồ sơ từ các công ty chuyên về danh tính và nhận diện gương mặt khác, như Yoti, Nomidio và công ty IDnow có trụ sở ở Berlin, cũng như đánh giá của hàng loạt chuyên gia y tế và học giả về tính khả thi của mô hình này.

Hội đồng phê duyệt vẫn còn đang cân nhắc liệu Anh Quốc có nên sử dụng hộ chiếu miễn dịch hay không, nhưng tiềm năng để kích cầu việc mở lại các hoạt động công cộng khác mà loại hồ sơ này mang lại đã khiến những đề xuất tương tự xuất hiện ở Đức, Indonesia, Italy, Israel, Colombia, Argentina, Estonia và Mỹ.

Cách ‘ẩm trà’ ăn há cảo Hong Kong đúng điệu

Du lịch Phần Lan-Dùng bữa ở nhà hàng bé nhất thế giới

Santorini, hòn đảo Hy Lạp xinh đẹp và nền văn minh đã mất

Người ta hiện vẫn chưa rõ xét nghiệm kháng thể chính xác đến mức nào và kháng thể có thể tồn tại bao lâu trong cơ thể người

Một số quốc gia bị ảnh hưởng bởi virus từ sớm đã nhanh chóng ứng dụng chứng chỉ sức khỏe, như Trung Quốc sử dụng một ứng dụng mã sức khỏe cho thấy liệu người dùng có thể hiện triệu chứng gì không rồi mới được vào khách sạn hoặc đi tàu điện, theo tường thuật của hãng tin Reuters.

Dù không chính thức gọi là hộ chiếu sức khỏe, chính phủ Chile cũng đã bắt đầu phát hành chứng chỉ “không có virus” cho những công dân hồi phục sau khi nhiễm Covid-19, qua đó cho phép họ trở lại làm việc mà không bị cấm đi lại.

Tấm vé hồi phục lại ngành du lịch?

Hồi phục ngành du lịch là cực kỳ quan trọng, giúp hồi phục kinh tế toàn cầu. Theo Hội đồng Du lịch và Lữ hành Thế giới, ngành du lịch năm 2019 đóng góp gần 9 nghìn tỷ đô la Mỹ cho tổng sản phẩm quốc nội trên thế giới, và đem lại 330 triệu việc làm – tức là khoảng một phần mười việc làm toàn cầu.

Tuy nhiên, để ngành lữ hành có thể hoạt động trở lại hoàn toàn, cũng dễ hiểu là chính phủ các nước sẽ đòi hỏi bằng chứng là mọi người không mang Covid-19 đến quốc gia đó. Trình ra một bằng chứng miễn dịch, loại bằng chứng mà giới chức địa phương có thể thẩm tra được, có thể sẽ trở thành điều kiện bắt buộc với hành khách trước khi các hãng hàng không cho phép họ lên máy bay, tương tự như có hộ chiếu hay visa.

John Holland-Kaye, CEO của sân bay đông đúc nhất Anh Quốc, phi trường Heathrow, đã hoan nghênh việc sử dụng hộ chiếu miễn dịch trên tầm quốc tế, nhưng thừa nhận rằng việc mô hình này có thành công hay không sẽ phụ thuộc vào việc các quốc gia khác có áp dụng hệ thống tương tự hay không.

“Nếu chính phủ Anh Quốc, với một trong những ngành hàng không lớn nhất thế giới, có thể phối hợp với Liên minh Châu Âu và Hoa Kỳ, thì giữa các khối này đã có sức mạnh kinh tế và ngoại giao để thiết lập chuẩn mực quốc tế,” ông nói với Sky News vào tháng Năm.

Trong lời kêu gọi các nhà đầu tư hồi tháng Tư, CEO hãng hàng không Delta Air Lines, Ed Bastian nói ông sẽ “thực hiện bất cứ thay đổi nào cần thiết trong mô hình kinh doanh”, trong đó có việc áp dụng hộ chiếu miễn dịch nếu chính phủ Hoa Kỳ yêu cầu.

Bastian chỉ ra rằng hành khách sẵn sàng thích nghi với quy định an ninh mới mà TSA và Bộ Nội An đưa ra sau vụ tấn công 11/9, và ông cho rằng điều quan trọng nhất với hành khách, đó là họ cảm thấy tin tưởng rằng sự an toàn của họ được kiểm soát tốt.

Một số quốc gia đã bắt đầu áp dụng ứng dụng sức khỏe hay chứng chỉ, trong đó có Trung Quốc và Chile

Chứng chỉ sức khỏe bắt đầu được một số khách sạn đưa vào thử nghiệm.

Sidehide, một nền tảng đặt phòng trực tuyến không tiếp xúc, công bố hồi tháng Năm là họ sẽ hợp tác với Onfido để cung cấp hệ thống đặt phòng không tiếp xúc, với việc sử dụng hộ chiếu miễn dịch.

Người dùng có thể sử dụng mã QR để xác định tình trạng miễn dịch của họ và sau đó đặt phòng khách sạn trong mạng lưới trực tiếp thông qua ứng dụng. Khách nhận phòng qua ứng dụng và có thể đi trực tiếp đến phòng mà không cần gặp nhân viên khách sạn nào.

Vấn đề xét nghiệm miễn dịch

Có lẽ một trong những rào cản lớn nhất ngăn cản việc đưa hộ chiếu miễn dịch vào sử dụng là bản thân kiến thức khoa học về Covid-19. Người ta hiện vẫn chưa biết được xét nghiệm kháng thể chính xác đến mức độ nào, và khi xác định là đã có kháng thể, thì kháng thể đó sẽ tồn tại trong cơ thể người đó bao lâu.

Khi cơ thể người bị tấn công bởi bệnh truyền nhiễm, phản ứng của hệ thống miễn dịch là sản xuất ra kháng thể giúp truy lùng và tiêu diệt virus. Những kháng thể này có thể còn tiếp tục tồn tại trong máu một thời gian sau khi hồi phục để bảo vệ cơ thể tránh tình trạng tái nhiễm bệnh. Kháng thể là một trong những hệ thống phòng vệ cơ bản tránh bệnh truyền nhiễm, đó cũng là lý do vì sao chúng trở thành tâm điểm trong xét nghiệm.

Nhưng để hộ chiếu miễn dịch có thể vận hành trong thực tế, chính phủ và các cơ quan y tế cần có kết quả xét nghiệm huyết thanh đáng tin cậy, theo đó xác định chính xác kháng thể trong máu người. Đây là điều mà Tổ chức Y tế Thế giới WHO cho rằng bất khả thi trong thời gian này.

Một mô hình mà hãng khàng không Emirates dùng để kiểm tra kháng thể ở hành khách là sử dụng xét nghiệm chẩn đoán miễn dịch nhanh, đã bị thu hồi sau khi kết quả kiểm tra cho thấy chỉ có 30% xét nghiệm là chính xác.

Kết quả sai sẽ dẫn đến tình trạng hành khách được coi là miễn dịch dù thậm chí họ chưa bao giờ nhiễm virus.

Cung cấp bằng chứng miễn dịch có thể xác minh có thể trở thành hòi hỏi bắt buộc với hành khách trước khi hãng khàng không cho phép họ lên máy bay

Việc xét nghiệm huyết thanh vẫn chưa đáng tin cậy hoàn toàn là vì Covid-19 vẫn còn rất mới và các nhà nghiên cứu vẫn đang tìm hiểu về nó.

Đến nay, virus này có vẻ như không tuân theo các quy tắc thông thường khi đối chiếu với các lý thuyết miễn dịch truyền thống.

Các nhà khoa học đã phát hiện rằng có một số bệnh nhân hồi phục sau khi mắc bệnh nhưng lạ lùng là họ lại không hề có kháng thể nào.

Các mẫu máu thu thập trước đây cho thấy đã có dấu vết của các tế bào miễn dịch Covid-19 tồn tại từ trước khi người ta phát hiện ra Covid-19. Điều này chứng tỏ một số người đã có ít nhiều khả năng miễn dịch trong cơ thể trước khi virus này xuất hiện ở Trung Quốc vào tháng 12/2019.

Ngày càng có nhiều nghi vấn quanh việc nếu một người đã từng nhiễm Covid-19, người đó sẽ miễn dịch với căn bệnh được trong thời gian là bao lâu.

Có một số bằng chứng cho thấy dù ta có thể tìm ra kháng thể ít nhất trong thời gian ba tháng ở bệnh nhân đã hồi phục sau khi lâm bệnh nặng vì Covid-19, nhưng ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy ở các ca bệnh nhẹ hơn, kháng thể nhanh chóng sụt giảm trong khoảng ba tháng sau khi hết bệnh.

Các nhà nghiên cứu từ Đại học California, Los Angeles, những người đã tiến hành nghiên cứu về tuổi thọ của kháng thể, nói rằng cần thận trọng khi sử dụng kháng thể làm chuẩn mực cấp hộ chiếu miễn dịch.

Tuy nhiên, một phần khác của hệ miễn dịch – tế bào T – cho thấy nhiều hứa hẹn hơn, vì nó là nguồn miễn dịch chống Covid-19 có tuổi thọ lâu dài hơn.

Phức tạp hơn nữa là một số trường hợp bệnh nhân Covid-19 cho thấy họ vẫn tiếp tục mang virus và có thể phát tán bệnh trong khoảng ba tháng sau khi họ hồi phục. Thêm vào đó, ca bệnh tái nhiễm đầu tiên trên thế giới, với chủng Covid-19 khác, vừa được công bố ở Hong Kong.

Nói tóm lại là chúng ta vẫn đang vật lộn tìm cách hiểu bản chất của phản ứng miễn dịch với bệnh Covid-19, và hiện thì việc đặt hy vọng vào kết quả xét nghiệm huyết thanh vẫn là quá sớm.

Người ta cũng quan ngại là hộ chiếu miễn dịch, vốn sẽ đưa ra chỉ dấu xác nhận an toàn, có thể làm công chúng hiểu nhầm sự phức tạp của tình trạng miễn dịch, dẫn đến việc họ phớt lờ các lời khuyên về y tế cộng đồng và làm tăng rủi to tiếp tục truyền nhiễm.

Nó cũng có thể tạo ra khuyến khích ngược khiến nhiều người tìm cách mắc bệnh để có thể được miễn dịch và sau đó quay trở lại “đời sống bình thường”.

Trong tháng Năm, một khảo sát của tờ Daily Mail cho thấy 19% người Anh sẽ cân nhắc tự làm bản thân nhiễm bệnh nếu chính phủ Anh đưa hộ chiếu miễn dịch vào sử dụng.

Hộ chiếu miễn dịch có thể tạo ra một dạng đặc quyền mới dưới dạng tinh hoa kháng thể

Đến khi vaccine Covid-19 được phát triển thành công trong tương lai, thì có thể là chứng nhận đã tiêm ngừa tương tự với chứng chỉ tiêm ngừa bệnh vàng da sẽ được đưa vào sử dụng.

Tuy nhiên, hầu hết chuyên gia tin rằng vaccine sẽ chỉ trở nên phổ biến rộng rãi sớm nhất là vào giữa năm 2021 – thời gian chờ đợi đau đớn cho ngành du lịch – mà thậm chí đưa ra thời điểm như vậy cũng vẫn là một dự đoán tích cực.

Gây trầm trọng thêm tình trạng phân biệt đối xử

Các nhà ủng hộ quyền dân sự ở cả hai bờ Đại Tây Dương đã cảnh báo về việc hộ chiếu miễn dịch có thể tiềm ẩn một con dốc trượt dài khác.

Trong thời gian phong trào Black Lives Matter buộc thế giới phải nghiêm khắc xem xét lại tình trạng bất bình đẳng về cấu trúc xã hội, những nhóm này cảnh báo rằng hộ chiếu miễn dịch có thể tạo ra một dạng đặc quyền mới dưới hình thức ‘tinh hoa miễn dịch’.

Liên đoàn Tự do Dân sự Hoa Kỳ (ACLU) cho biết chứng chỉ miễn dịch có thể làm trầm trọng thêm tình trạng phân biệt chủng tộc vốn đã tồn tại sẵn ở Hoa Kỳ.

Đó là vì các ngành công nghiệp có khả năng sẽ tìm cách có được hộ chiếu này cho những nhân viên không thể làm việc từ nhà – như trong ngành sản xuất thực phẩm, ngành vệ sinh, vận tải và chuyển phát.

Singapore Airlines tính tổ chức các chuyến bay không điểm đến

Độc đáo những mái nhà ‘trường tồn’ 40 tấn làm từ rong biển 

Những ngành này cơ bản là thuê nhân công là dân nhập cư, người da màu và phụ nữ, vốn là nhóm cư dân luôn ở trong tình trạng không thể tiếp cận hệ thống y tế một cách bình đẳng.

Những công nhân này chấp nhận rủi ro nhiễm bệnh để kiếm sống và họ sẽ ít nhận được sự hỗ trợ một khi nhiễm bệnh.

Công nhân sau khi mắc bệnh rồi khỏi bệnh và có miễn dịch có thể sẽ có cơ hội làm việc cao hơn so với những người chưa được miễn dịch, tạo ra tình trạng phân tầng mới.

Khi đó, những công nhân chưa nhiễm bệnh sẽ phải đối mặt với lựa chọn kinh khủng, đó là hoặc tiếp tục thất nghiệp hoặc chấp nhận rủi ro bị nhiễm bệnh.

Nghe thật u ám, nhưng trên thực tế thì điều này đã từng xảy ra.

Khi bệnh vàng da quét qua New Orleans hồi thế kỷ 19, công nhân chưa miễn dịch bị xếp vào nhóm không thể thuê mướn.

Sự không công bằng này đã ảnh hưởng đến người nhập cư và da màu, những người do hoàn cảnh sống mà buộc phải tiếp tục kiếm tiền, trong khi các gia đình da trắng giàu có và chủ doanh nghiệp có thể trốn trong nhà để bảo vệ bản thân.

Nếu vaccine Covid-19 được phát triển, ta có thể sẽ thấy chứng chỉ vaccine được dùng để làm giấy thông thành, tương tự như với bệnh vàng da

Xâm phạm quyền riêng tư

ACLU cảnh báo rằng hộ chiếu miễn dịch có thể góp phần tạo ra một “hệ thống cơ sở vật chất giám sát sức khỏe kiểu mới, đe dọa đến quyền riêng tư”.

Mối quan ngại này được Ella Jakubowska ở tổ chức Quyền Kỹ thuật Số Châu Âu (EDRi), một tổ chức liên kết về nhân quyền và quyền dân sự ở Châu Âu chia sẻ.

Jakubowska cho rằng “sự kết hợp dữ liệu sức khỏe với dữ liệu sinh trắc học giúp các quốc gia tăng cường khả năng xây dựng hệ thống dữ liệu cực kỳ chi tiết, xâm phạm đến con người”, trong đó có thông tin về quá trình di chuyển, làm việc và nhà cửa.

“Đến lượt nó, điều này có thể đem lại hệ quả đáng sợ về quyền biểu đạt”, trong đó có nguy cơ chính phủ các nước sử dụng hộ chiếu miễn dịch để ngăn chặn tự do đi lại, với lý do là để chống dịch bệnh.

Căng thẳng giữa việc phải cân bằng quyền tự do công dân với việc thu thập dữ liệu ở quy mô lớn không phải là điều gì mới mẻ.

Điều đáng nói là các chính phủ duy trì tình trạng cân bằng giữa tự do và an ninh ra sao.

Hệ thống giám sát quy mô lớn ở Trung Quốc, vốn từng bị truyền thông phương Tây chỉ trích là quá mức, đã cho thấy cực kỳ hiệu quả trong việc kiểm soát Covid-19.

Tuy nhiên, trong phỏng vấn với BBC, Adam Schwartz, luật sư cao cấp từ Tổ chức Biên giới Điện tử ở California, cho biết trong lịch sử, các chính phủ luôn trì hoãn việc rút lại những quyền lực an ninh của mình sau khi đã tăng quyền này lên.

“Chẳng hạn, sau vụ tấn công 11/9, chính phủ Hoa Kỳ đã tạo ra hệ thống giám sát cực kỳ lớn. Mười chín năm sau đó, những sức mạnh này vẫn chủ yếu nằm trong tay chính phủ Hoa Kỳ.”

Các chuyên gia cảnh báo rằng Covid-19 có thể mở ra kỷ nguyên mới về giám sát kỹ thuật số toàn cầu

Duy trì quyền lực đặc biệt này và sử dụng phục vụ vượt ra ngoại phạm vi nhiệm vụ ban đầu được gọi là tình trạng “vượt quyền”, và các chuyên gia cảnh báo Covid-19 có thể mở ra kỷ nguyên mới về giám sát kỹ thuật số toàn cầu.

Các chính phủ đã ở trong vị trí cực kỳ khó khăn khi phải cân bằng sức khỏe toàn cầu với nhu cầu phục hồi nền kinh tế.

Dù hộ chiếu miễn dịch có xuất hiện, trên bề nổi là liều thuốc cứu nền du lịch và một phần đáng kể của kinh tế toàn cầu, nhưng nó cũng thêm vào tình trạng phức tạp về nhân quyền, vốn đã bị ảnh hưởng trước gánh nặng từ sự kiện chưa từng xảy ra từ cả thế kỷ qua.

(Theo BBC Travel)

Covid-19 làm thay đổi ngành hàng không thế nào

Bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button0924569698